mei 21

Los zand

door webredactie Levend Water | in:

Los zand. Zo noemde laatst iemand onze gemeente. Wie het zei doet er even niet toe. Het bleef wel hangen bij me. De gemeente van God, los zand?! Dat zou toch niet moeten kunnen? Het klopt ook totaal niet met het gevoel dat ik heb bij onze gemeente. Maar goed, wie ben ik? Ik kom net kijken. Wat iedereen sowieso wel begrijpt, is dat de huidige veranderingen in de omgangsvormen ook zijn weerslag hebben op het gemeente leven. Dat wat voor velen de kern is van het gemeente-zijn, de kerkdienst, is er even niet. Zonder vaste ontmoeting kan het al snel lijken dat je niets meer met elkaar hebt. Of dat ook zo is? Waarschijnlijk zegt iedereen daar iets anders over. Hiermee wil ik een ‘los-zand-opmerking’ niet af doen maar juist in perspectief zetten. Wanneer iemand de gemeente los zand noemt, doet dat aan mij de oproep om daar eens even serieus over na te denken. Hoe zit dat eigenlijk met de eenheid van de kerk? En wat is er precies verkeerd aan los zand zijn?

Rechters en koningen

De tijd van de rechters is waarschijnlijk de meest wispelturige die te vinden is in de Bijbel. Na de inname van Kanaän door Israël lijkt er niet veel over van de eenheid die 40 jaar bestond in de woestijn. De verschillende stammen kiezen hun eigen weg. Ze helpen elkaar niet meer, maar andere volken krijgen alle ruimte. Met het bereiken van het land lijkt ook de rol van God uitgespeeld voor Israël. Andere goden met bijbehorende rites blijken aantrekkelijker. Het eens zo gevreesde woestijnvolk met een machtige God is los zand geworden.

In Rechters is het eigenlijk steeds hetzelfde liedje. Er is een refrein over de periode van rust die er heerst wanneer een rechter dienst doet, die wordt altijd gevolgd en voorafgegaan door een periode waarin men afgoden dient en niet naar de Heer luistert. Dan heerst de vijand over het land. Het is een soort golfbeweging. Hoe verder je in het boek Rechters komt des te vaker ook het zinnetje opvalt: ‘In die tijd was er geen koning in Israël.’ Het boek Rechters sorteert ons voor op de koningen die daarna komen en die ook nodig lijken te zijn. Deze koning is nodig voor orde en regelmaat, maar vooral om de relatie tussen het volk en God goed te houden. De verantwoordelijkheid die het volk niet kan dragen, die moet de koning wel aankunnen. De koning krijgt dus een dubbelrol: heersen in naam van God over het volk en het volk als gemeenschap van God bij elkaar houden. Eenheid en recht.

Wanneer wij op zoek zijn naar eenheid in de gemeente, kunnen we een voorbeeld nemen aan de rol van de koning. Zijn we dan allemaal koning? Nee, maar dat neemt onze verantwoordelijkheden niet weg. Kijk naar het moment dat Saul de eerste koning van Israël wordt, Samuël houdt hier zijn zogenaamde afscheidsrede. 1 Samuël 12: 13-25

Ter wille van zijn grote naam zal de HEER zijn volk immers niet in de steek laten, want hij heeft zelf besloten om u tot zijn volk te maken. En hetzelfde geldt voor mij: ook ik moet niet zondigen tegen de HEER en ik moet zeker niet ophouden voor u te bidden en u het goede en rechte pad te wijzen. Dus: heb ontzag voor de HEER en wees hem oprecht, met hart en ziel toegewijd. U hebt immers zelf ervaren welke grootse daden hij voor u heeft verricht. Maar als u volhardt in het kwaad, zal het met u en met uw koning gedaan zijn.’

Er is natuurlijk nog meer spanning rond het koningschap in Israël. Het volk wil een (menselijke) koning en schuift daarmee God als hun koning aan de kant. Dat komt duidelijke naar voren in 1 Sam. 12. Nu sla ik dat even over. Ik wil focussen op de verantwoordelijkheid van het volk die niet wordt overgedragen op de koning. Samuel houdt het volk zelf verantwoordelijk voor hun daden. De koning is zelfs afhankelijk van het geloof en gedrag van zijn volk in plaats van andersom.

Eenheid en Hemelvaart

De geschiedenis leert ons dat het ook met een koning niet bepaald beter ging met Israël. Het verbond tussen God en Israël lijkt stuk te lopen en er is geen koning die ze kan redden. Ergens is dat niet eens vreemd. Geen mens, zelfs geen koning, kan jou bij God brengen en zorgen dat het helemaal goed is tussen God en jou. Het hele Oude Testament is een groot bewijs dat God te groot is voor ons mensen. Wij kunnen een relatie met God gewoon niet aan. Dat heeft te maken met onze eigen beperktheid en met Gods grootheid. En ook als we het samen proberen te doen lukt dat niet. Dat is voor ons nu niet anders dan voor het volk Israël vroeger. Als mensen in de kerk zullen we nooit het lichaam van Christus zijn wanneer we alleen op onze eigen vermogens letten. Of zoals ik laatst iemand hoorde zeggen: We kunnen als mensen heel wat, maar we kunnen hét niet.

De kerk vindt haar eenheid dan ook niet in ‘samen staan we sterk’. Onze eenheid ligt in Christus. Dat is: wij hebben iets met elkaar door Jezus. Ergens kun je dus toegeven dat we inderdaad los zand zijn. Hoe los, verschillend en anders we ook zijn, we vinden onze eenheid in Jezus. Elke andere beleving van eenheid, die zonder Jezus is, is tijdelijk en ondiep. Christus maakt ons één. Die eenheid kun je terugvinden met Hemelvaart. Hemelvaart is het moment dat Jezus zijn rol als eeuwige koning in de hemel opeist. Hij zit met de Vader op de troon. God de Zoon op de troon in de hemel. Deze zoon van God is ook mens. De Koning van de mensen regeert vanuit de hemel. God vervult met hemelvaart de grote wens van het volk. Ze krijgen een menselijke koning. Tegelijk wordt de goddelijke koning daarmee niet aan de kant gezet. De eenheid begint dus bij de persoon van Jezus zelf. God en mens in één persoon. God verbindt zich aan mensen. Hierin ligt het geheim en de kracht van onze eenheid.

Verantwoordelijkheid 2.0

Nu komen we terug bij onze eigen verantwoordelijkheid. Net als het volk Israël langgeleden zijn ook wij zelf verantwoordelijk. Als Jezus je koning is, kun je het niet maar op z’n beloop laten. Als wij verkeerd blijven doen, is het met onze koning gedaan. Sterker nog, dat is al gebeurd. Kijk maar naar het kruis. Het is onze verantwoordelijkheid om altijd terug te gaan naar Jezus en het bij hem te zoeken. Wij hebben toe te geven dat niet wij maar Hij ons één maakt.

Jezus is gelukkig geen gewone koning. Zoals gezegd moest de koning recht en eenheid brengen. Jezus gaat alleen veel verder in het recht dat hij brengt. Hij gaat ook veel verder in de eenheid die hij maakt. Jezus maakt eenheid waar wij dat niet kunnen. Jezus maakt eenheid van los zand. Wat zou ons met elkaar binden zonder hem? Onze eenheid blijkt niet uit wat we samen doen, wat we samen vinden of wat we samen geven. We krijgen onze eenheid van God en door niets of niemand anders.

Bidden en ontmoeten

Verantwoordelijkheid of niet, het maakt de ervaring niet anders. Wanneer je het idee krijgt dat de gemeente los zand is, zijn woorden alleen vaak niet genoeg om dat idee te stoppen. Onze verantwoordelijkheid moet ook niet bij woorden blijven. We moeten het ook uitvoeren. Daarom het volgende: Elke week is er een ochtend dat de kerk open is, coronaproof uiteraard, en iedereen die kan langskomen om daar te ervaren dat we één zijn. Dat doen we door te bidden en elkaar te ontmoeten. Bidden: eenheid begint bij God. Ontmoeten: de eenheid vieren. Iedereen is bij dezen uitgenodigd. En dan ook echt iedereen. Mensen van buiten kunnen ook uitgenodigd worden voor een bakje koffie. De eenheid die God geeft gaat namelijk verder dan alleen onze gemeente.

Comments are closed.

CGKV Levend Water Enkhuizen